maturarozszerzona.pl

Atmosfera i klimat: pogoda, fronty, mapy synoptyczne, klimatogramy

12 zadań z oficjalnych arkuszy matury rozszerzonej z geografii (2023–2025). Spróbuj rozwiązać samodzielnie, potem odsłoń odpowiedź — przy każdym zadaniu znajdziesz typową pułapkę, na której wykładają się maturzyści.

  1. Matura CKE · maj 2025 · zad. 10 3 pkt ustroje rzeczne, Amu-daria, Indus, monsun letni, topnienie lodowców

    Zadanie 10.

    Na wykresach przedstawiono średnie miesięczne przepływy dwóch rzek w Azji – Amu-darii i Indusu – których górne odcinki znajdują się na obszarach o podobnej szerokości geograficznej. Ujścia tych rzek są położone w innych strefach klimatycznych. Fragmenty dorzeczy obu rzek leżą powyżej 7 000 m n.p.m.

    Amu-daria: maksimum przepływu w lipcu (ok. 3 tys. m³/s), minimum w miesiącach zimowych. Indus: maksimum przepływu w lipcu–sierpniu (ok. 7 tys. m³/s), minimum w miesiącach zimowych.

    Na podstawie: www.sage.nelson.wisc.edu

    Zadanie 10.1. (0–2)

    Indus jest rzeką o ustroju złożonym.

    Przedstaw wspólne uwarunkowanie, które przyczynia się do wartości najwyższych przepływów Amu-darii i Indusu, oraz inne uwarunkowanie, które przyczynia się do wartości najwyższych przepływów tylko Indusu.

    • Wspólne uwarunkowanie wartości najwyższych przepływów: ......................
    • Uwarunkowanie wartości najwyższych przepływów Indusu (inne niż wskazane powyżej): ......................

    Zadanie 10.2. (0–1)

    Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.

    1. Ujścia obu rzek – Amu-darii i Indusu – są położone na obszarze bezodpływowym. — P / F
    2. Gospodarcze wykorzystanie wód Amu-darii przyczyniło się do zmniejszenia powierzchni Jeziora Aralskiego. — P / F
    Pokaż odpowiedź

    10.1. Wspólne uwarunkowanie: topnienie śniegu i lodowców górskich w wysokich górach (Pamir, Hindukusz, Himalaje) w okresie letnim (czerwiec-sierpień) → maksimum przepływu.

    Inne uwarunkowanie tylko Indusu: monsun letni (SW od Oceanu Indyjskiego) przynosi intensywne opady deszczu od czerwca do sierpnia → dodatkowe zwiększenie przepływu Indusu (Amu-daria jest poza zasięgiem monsunu, bo płynie w głąb kontynentu).

    10.2.FP

    1. F — Indus uchodzi do Morza Arabskiego (otwartego oceanu), nie do obszaru bezodpływowego. Tylko Amu-daria uchodzi do bezodpływowego Jeziora Aralskiego.
    2. P — Sowiecki program nawadniania pól bawełny (Uzbekistan, Turkmenistan) odprowadzał wodę z Amu-darii → znaczne zmniejszenie powierzchni Jeziora Aralskiego (od lat 60. XX w. spadek powierzchni o >90%).
    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  2. Matura CKE · maj 2025 · zad. 13 3 pkt klimatogramy Ameryki Płd, Rio de Janeiro, prądy morskie, geomorfologia Rio

    Zadanie 13.

    Na fotografii przedstawiono fragment Rio de Janeiro i jego okolic (23°S, 43°W).

    Poniżej przedstawiono klimatogramy dla trzech stacji położonych na wybrzeżu Ameryki Południowej, wśród których jest stacja w Rio de Janeiro. Klimatogramy oznaczono literami A, B, C i pokazują średnie miesięczne temperatury powietrza (°C) oraz sumy opadów (mm).

    Na podstawie: www.wikimedia.org; www.climate-data.org

    Zadanie 13.1. (0–1)

    W tabeli podano współrzędne geograficzne dwóch stacji meteorologicznych spośród przedstawionych na klimatogramach.

    Uzupełnij tabelę. Wpisz obok współrzędnych geograficznych literę, którą oznaczono właściwy klimatogram.

    Współrzędne geograficzne stacji meteorologicznej Klimatogram (wpisz literę A, B albo C)
    11°N, 72°W ..........
    33°S, 72°W ..........

    Zadanie 13.2. (0–1)

    Oceń, czy poniższe informacje o prądach morskich płynących wzdłuż wybrzeży Ameryki Południowej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.

    1. Prąd Brazylijski płynie w kierunku wysokich szerokości geograficznych położonych na półkuli południowej. — P / F
    2. Prąd Brazylijski i prąd płynący w tych samych szerokościach geograficznych wzdłuż zachodniego wybrzeża Ameryki Południowej są prądami tego samego rodzaju pod względem warunków termicznych. — P / F

    Zadanie 13.3. (0–1)

    Akweny przedstawione na fotografii stanowią ograniczenie w zagospodarowaniu przestrzennym Rio de Janeiro.

    Przedstaw dwa przyrodnicze uwarunkowania, które ograniczają zabudowę obszaru lądowego widocznego na fotografii, inne niż odnoszące się do wód powierzchniowych.

    1. ......................
    2. ......................
    Pokaż odpowiedź

    13.1. Klimatogramy:

    • 11°N, 72°W (Karaiby, Kolumbia/Wenezuela): klimat równikowy/podrównikowy — całoroczna wysoka temperatura ~26-28°C, opady > 1500 mm. To klimatogram A lub B z najwyższymi temperaturami i obfitymi opadami.
    • 33°S, 72°W (Chile środkowe, Valparaíso): klimat śródziemnomorski/podzwrotnikowy umiarkowanie ciepły — temperatura 10-20°C, opady w zimie półkuli S (VI-VIII), suche lato. To klimatogram C (z opadami w zimie półkuli S).

    13.2.PF

    1. P — Prąd Brazylijski (ciepły) płynie wzdłuż wschodniego wybrzeża Ameryki Płd na S w kierunku wysokich szerokości.
    2. F — Prąd Brazylijski jest ciepły, a Prąd Peruwiański (Humboldta) wzdłuż zachodniego wybrzeża — zimny. NIE są tego samego rodzaju termicznie.

    13.3. Dwa uwarunkowania ograniczające zabudowę Rio:

    • bardzo strome stoki gór (Sugar Loaf, Corcovado — granitowe stoliwa) — niemożliwa zabudowa techniczna.
    • gęsta roślinność lasów tropikalnych (Tijuca, jeden z największych miejskich lasów świata) chroniona prawnie.
    • obszary zagrożone osuwiskami (intensywne opady na stromych stokach).
    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  3. Matura CKE · maj 2025 · zad. 14 2 pkt meteorologia, mapa synoptyczna Europy, front chłodny, chmury Cumulonimbus

    Zadanie 14. (0–2)

    Na mapie synoptycznej przedstawiono sytuację w wybranym dniu kwietnia w Europie. Na mapie zaznaczono: niże (N) i wyże (W), izobary, fronty atmosferyczne ciepłe i chłodne.

    Na podstawie: www.wetterpate.de

    Front atmosferyczny, który znajdował się m.in. nad środkową Polską i krajami bałtyckimi, przyniósł tam zachmurzenie. W wyniku ruchów mas powietrza na tym froncie dochodziło m.in. do wypiętrzania się chmur takich jak Cumulonimbus.

    Wyjaśnij, w jaki sposób na tego rodzaju froncie atmosferycznym dochodzi do powstawania chmur rozbudowanych w pionie. Uwzględnij termikę i przemieszczanie się dwóch mas powietrza występujących na tym froncie.

    Pokaż odpowiedź

    Front chłodny powstaje, gdy zimna masa powietrza (cięższa, gęstsza) napiera od tyłu na ciepłą masę powietrza (lżejszą, mniej gęstą). Zimne powietrze gwałtownie podsuwa się pod ciepłe i wypycha je w górę. Ruch ciepłego powietrza ku górze jest bardzo silny i pionowy → szybkie ochładzanie i kondensacja pary wodnej na dużej wysokości → powstają chmury kłębiaste Cumulonimbus o ogromnym rozwoju pionowym (do 12 km). Z nich padają intensywne opady przelotne, burze, grad.

    ⚠ Typowa pułapka: Front **ciepły** = łagodne opady warstwowe (Nimbostratus, Stratus). Front **chłodny** = burze i Cumulonimbus. Różnica wynika z prędkości i kąta nasunięcia mas powietrza.

    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  4. Matura CKE · maj 2025 · zad. 15 2 pkt geomorfologia eoliczna, wydmy vs ostaniec/grzyb skalny, klimat suchy

    Zadanie 15. (0–2)

    Na fotografiach oznaczonych literami A i B przedstawiono wypukłe formy terenu, które powstały na obszarach o podobnych warunkach klimatycznych. Fotografia A — wydmy piaszczyste na pustyni. Fotografia B — grzyb skalny (ostaniec o szerokim kapeluszu i wąskiej podstawie).

    Na podstawie: www.static.wikia.nocookie.net; www.wikimedia.org

    Podaj jedno podobieństwo i jedną różnicę w genezie wypukłych form terenu przedstawionych na fotografiach.

    • Podobieństwo: ......................
    • Różnica: ......................
    Pokaż odpowiedź

    Podobieństwo:

    • Obie formy powstają na obszarach o suchym/pustynnym klimacie, gdzie głównym czynnikiem modelującym powierzchnię terenu jest wiatr (procesy eoliczne).

    Różnica:

    • A (wydmy) — forma akumulacyjna (eoliczna): wiatr przenosi i osadza piasek, tworząc nagromadzenia.
    • B (grzyb skalny/ostaniec) — forma erozyjna (denudacyjna): wiatr z piaskiem niszczy litą skałę — bardziej intensywnie w dolnej części (nasycenie powietrza piaskiem największe blisko gruntu), słabiej w górnej — stąd grzybowaty kształt.

    ⚠ Typowa pułapka: Wiatr działa **dualnie**: akumuluje (osadza, tworzy wydmy) i erodow (niszczy, tworzy ostańce, grzyby skalne, niecki deflacyjne). Te same warunki klimatyczne — odmienna geneza form.

    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  5. Matura CKE · maj 2024 · zad. 10 3 pkt stacje meteorologiczne Europy, klimat umiarkowany, oświetlenie Ziemi

    Zadanie 10.

    Na mapie fragmentu Europy literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne: Białystok, Bukareszt, Neapol i Paryż. Każda ze stacji jest położona poniżej 200 m n.p.m.

    Zadanie 10.1. (0–2)

    W tabeli przedstawiono dane z trzech stacji meteorologicznych – położonych w tej samej strefie klimatycznej – spośród czterech stacji oznaczonych na mapie literami A–D. Dane dotyczą stycznia oraz lipca XX wieku.

    Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie stacje meteorologiczne.

    Stacja T styczeń O styczeń T lipiec O lipiec T rok O rok
    ___ −2,1 47 22,4 57 11,1 628
    ___ 3,4 52 18,4 54 10,6 639
    ___ −4,1 35 17,3 80 6,7 592

    T — średnia temperatura powietrza °C; O — średnia suma opadów atmosferycznych mm.

    Zadanie 10.2. (0–1)

    W której stacji, spośród oznaczonych na mapie literami A–D, 22 grudnia noc jest najkrótsza, a w której – najdłuższa? Wpisz odpowiednie litery we właściwe miejsca.

    • Noc najkrótsza: ......
    • Noc najdłuższa: ......
    Pokaż odpowiedź

    10.1 (3 stacje umiarkowane — A, B, D): B, D, A

    Styczeń T/O Lipiec T/O Rok Stacja
    −2,1 / 47 22,4 / 57 11,1 / 628 B (Paryż) — umiarkowany morski
    3,4 / 52 18,4 / 54 10,6 / 639 D (Bukareszt) — umiarkowany kontynentalny
    −4,1 / 35 17,3 / 80 6,7 / 592 A (Białystok) — chłodniejszy kontynentalny

    10.2 Najkrótsza noc 22 XII: C (Neapol) — najbardziej na S. Najdłuższa: A (Białystok) — najbardziej na N.

    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  6. Matura CKE · maj 2024 · zad. 11 4 pkt step, klimat umiarkowany kontynentalny, czarnoziem vs bielica

    Zadanie 11.

    Na klimatogramie przedstawiono średnie miesięczne wartości temperatury powietrza i średnie miesięczne sumy opadów atmosferycznych z wybranej stacji meteorologicznej w Europie. Stacja jest położona poniżej 200 m n.p.m.

    Zadanie 11.1. (0–2)

    Poniżej zamieszczono reprodukcję obrazu przedstawiającego krajobraz – nieużytkowany rolniczo – strefowej formacji roślinnej, charakterystycznej dla obszaru, na którym jest położona stacja meteorologiczna.

    Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.

    Strefową formacją roślinną, przedstawioną na obrazie i charakterystyczną dla klimatu stacji, dla której sporządzono klimatogram, jest (makia / step) ........... .

    Ta formacja występuje w klimacie umiarkowanym ciepłym (morskim / kontynentalnym) ............ .

    Tę formację tworzą głównie (trawy i rośliny zielne / mchy i porosty) ........... .

    Zadanie 11.2. (0–2)

    Poniżej przedstawiono profile dwóch gleb strefowych. Literą X oznaczono profil gleby charakterystycznej dla formacji roślinnej obszaru, dla którego sporządzono klimatogram, a literą Y — profil gleby, która tworzy się pod lasami iglastymi na sandrach lub wydmach. Przyjmij, że profile gleb są takiej samej głębokości.

    Uzasadnij dwoma argumentami, że gleba, której profil oznaczono literą Y, charakteryzuje się mniejszą przydatnością dla upraw o wysokich wymaganiach niż gleba oznaczona literą X.

    Pokaż odpowiedź

    11.1. Formacja: step — klimat umiarkowany ciepły kontynentalny — tworzą ją głównie trawy i rośliny zielne.

    11.2. Gleba Y (bielica pod las iglasty) ma mniejszą żyzność od X (czarnoziem stepowy), bo:

    1. mniej próchnicy w profilu Y (jasny poziom wymywania) — niższa zasobność w składniki mineralne;
    2. powstała na piaskach (sandry/wydmy) — mała retencja wody, łatwe wymywanie pierwiastków;
    3. kwaśny odczyn Y — nieprzydatny dla pszenicy/buraków cukrowych; X ma odczyn obojętny/zasadowy;
    4. występowanie poziomu orsztynu (twarda warstwa wzbogacenia) ogranicza zasięg korzeni i przepuszczalność.
    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  7. Matura CKE · maj 2024 · zad. 12 2 pkt prądy morskie, wschodnie wybrzeża 20–35°S, katastrofa Titanica

    Zadanie 12.

    Na mapie świata przedstawiono prądy morskie. Strzałkami czerwonymi oznaczono prądy ciepłe, a niebieskimi – zimne.

    Zadanie 12.1. (0–1)

    Przedstaw korzyść dla działalności człowieka wynikającą z oddziaływania prądów morskich na wschodnie wybrzeża obszarów lądowych, położone między 20° a 35° szerokości geograficznej południowej.

    Zadanie 12.2. (0–1)

    Przyczyną katastrofy Titanica było zderzenie z górą lodową, które nastąpiło w miejscu o współrzędnych geograficznych 42°N, 50°W.

    Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.

    Nr Zdanie Ocena
    1. Katastrofa Titanica była spowodowana zderzeniem z górą lodową, która przemieściła się z Antarktydy wraz z wodami jednego z zimnych prądów morskich. P / F
    2. Góra lodowa, z którą zderzenie doprowadziło do katastrofy Titanica, przemieściła się przez koło podbiegunowe do miejsca katastrofy na skutek cyrkulacji pasatowej. P / F
    Pokaż odpowiedź

    12.1. Wschodnie wybrzeża 20–35°S są pod wpływem ciepłych prądów (Mozambicki, Wschodnioaustralijski, Brazylijski) → wilgotne powietrze, wysokie sumy opadów, brak pustyń, sprzyjające warunki dla rolnictwa (uprawy, długi okres wegetacyjny, wysoki udział gruntów ornych).

    12.2.FF (góra przybyła z Arktyki/Grenlandii, nie Antarktydy; ruch z północy na południe odbywa się Prądem Labradorskim, nie cyrkulacją pasatową — która płynie ku równikowi i jest cieplejsza)

    ⚠ Typowa pułapka: Wschodnie vs zachodnie wybrzeża między zwrotnikami: **wschodnie** = ciepłe prądy = wilgotno (Brazylia, Mozambik, wsch. Australia); **zachodnie** = zimne prądy = pustynie (Atacama, Namib, Australia Zachodnia).

    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  8. Matura CKE · maj 2024 · zad. 16 2 pkt mapa synoptyczna, fronty atmosferyczne, okluzja

    Zadanie 16. (0–2)

    Na mapie synoptycznej fragmentu Europy zaznaczono fronty atmosferyczne i układy baryczne w wybranym dniu. Literami A i B oznaczono wybrane obszary oddzielone frontem atmosferycznym. Następnego dnia na obszarze przedstawionym na mapie rozbuduje się front zokludowany.

    Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.

    Spośród obszarów, które oddziela front ciepły, masa powietrza o wyższej temperaturze znajduje się nad obszarem oznaczonym literą (A / B) ........... .

    Wiatr o największej prędkości występuje na obszarze położonym na (wschód / zachód) ........... od Irlandii.

    W wyniku rozwoju okluzji powierzchnia obszaru położonego między frontami atmosferycznymi – oznaczonego literą A – się (zwiększy / zmniejszy) ........... .

    Pokaż odpowiedź
    1. masa powietrza o wyższej temperaturze: A (przed frontem ciepłym)
    2. wiatr o największej prędkości: na zachód od Irlandii (od strony niżu)
    3. po okluzji powierzchnia obszaru A się zmniejszy (ciepły zostaje "podniesiony" przez zimne)
    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  9. Matura CKE · maj 2023 · zad. 8 4 pkt klimat, prądy morskie, lokalizacja Krakowa vs wyspy

    Zadanie 8. Na mapie świata literami od A do D oznaczono wybrane państwa, a literą X – wyspę. Poniżej przedstawiono klimatogram dla stacji meteorologicznej położonej na wyspie oznaczonej na mapie literą X.

    Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2010 oraz www.climateexplorer.de

    Zadanie 8.1. (0–1)

    Wyjaśnij oznaczone na mapie szerokością geograficzną oraz miesięczne sumy opadów atmosferycznych, dlaczego pomimo podobnego w szerokości geograficznej w okolicach miesięcznej, mimo że położenie w szerokościach geograficznych odpowiadających położeniu w klimatologii Krakowa są podobne, średnia roczna temperatura powietrza jest niższa, przyczyniające się do różnicy między średnią roczną temperaturą powietrza w Krakowie a średnią roczną temperaturą powietrza na wyspie oznaczonej literą X.

    Zadanie 8.2. (0–1)

    Oceń, czy poniższe informacje o klimacie wyspy oznaczonej literą X są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

    Nr Informacja P/F
    1. Niższa niż w Krakowie roczna suma opadów atmosferycznych jest uwarunkowana wpływem zimnego prądu morskiego. P / F
    2. Roczna suma opadów atmosferycznych na wyspie jest niższa od opadów rejestrowanych w Krakowie ze względu na słabsze parowanie wody morskiej w wyższych szerokościach geograficznych. P / F

    Zadanie 8.3. (0–2)

    W tabeli podano dane statystyczne dotyczące rolnictwa wybranych państw świata oraz powierzchnię uprawianą do wskaźnika produkcji żywca w 2017 r.

    Państwo Zbiory zbóż (mln ton) Powierzchnia zbiorów zbóż (mln ha) Zużycie nawozów sztucznych w kg na 1 ha (kg/ha) Udział rolnictwa w tworzeniu PKB (%)
    ... 79 367,2 14 135,5 11,2 0,8
    ... 94 490,0 9 365,9 108,7 1,7
    ... 38 213,7 13 829,5 68,3 1,8

    Na podstawie: www.fao.org / Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2019, www.stat.gov.pl

    Uzupełnij tabelę. Wpisz we wskazanych wierszach nazwy państw, których rolnictwa charakteryzowały przedstawione dane statystyczne. Dobierz państwa spośród oznaczonych na mapie literami A–D.

    Pokaż odpowiedź

    8.1. Wyspa leży w obszarze oddziaływania zimnego prądu oceanicznego / Dryfu Wiatrów Zachodnich — obniża średnią roczną temperaturę powietrza. Dodatkowo bliskie położenie Antarktydy → wpływ zimnych mas powietrza. Kraków — pod wpływem Prądu Zatokowego / ciepłych mas powietrza.

    8.2.FP

    8.3.Argentyna, Francja, Kanada

    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  10. Matura CKE · maj 2023 · zad. 9 1 pkt mapa synoptyczna, fronty atmosferyczne

    Na mapie synoptycznej przedstawiono układy baryczne, fronty atmosferyczne i kierunki wiatru w wybranym dniu.

    H – wyż baryczny, L – niż baryczny

    Na podstawie: www.esa.int

    Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.

    Zgodnie z mapą synoptyczną dogodne warunki baryczne do powstania opadów atmosferycznych istniały na obszarze

    A. Morza Północnego, B. Półwyspu Iberyjskiego,

    ponieważ w przedstawionej sytuacji na tym obszarze

    1. oddziaływał układ baryczny z frontami atmosferycznymi, charakteryzujący się ruchem wstępującym mas powietrza. 2. rozmieszczenie układów barycznych powodowało adwekcję powietrza z północy. 3. doszło do silnych ruchów zstępujących mas powietrza w rozległym układzie barycznym.

    Pokaż odpowiedź

    A1

    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  11. Matura CKE · maj 2023 · zad. 10 2 pkt klimaty Polski, cień opadowy, opady orograficzne

    Na mapie przedstawiono roczne sumy opadów atmosferycznych w Polsce. Literami A i B oznaczono wybrane obszary.

    Na podstawie: A. Richling, K. Ostaszewska (red.), Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2005.

    Wyjaśnij – nawiązując do innego uwarunkowania niż odległość od Morza Bałtyckiego – dlaczego na obszarze oznaczonym na mapie literą A występuje inna roczna suma opadów atmosferycznych niż na obszarze B. W odpowiedzi odnieś się do obu obszarów.

    Pokaż odpowiedź

    Obszar A leży w strefie cienia opadowego — chmury deszczonośne napływające z północnego zachodu zatrzymują się na wzgórzach Pojezierza Pomorskiego i opady spadają na obszarze B. Obszar A ma rzeźbę mało zróżnicowaną / równinną, co utrudnia kondensację pary wodnej.

    Obszar B — nie jest oddzielony od Bałtyku barierą orograficzną → bezpośredni napływ wilgotnego powietrza znad morza + wzgórza Pojezierza wymuszają opady orograficzne. Wraz ze wzrostem n.p.m. roczna suma opadów wzrasta.

    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →
  12. Matura CKE · maj 2023 · zad. 11 1 pkt ustroje rzeczne, Pojezierze Pomorskie vs Nizina Podlaska

    Na wykresach przedstawiono miesięczne współczynniki przepływu (w %) w wybranym okresie XX w. dwóch rzek w Polsce. Wykres 1. odnosi się do punktu pomiarowego położonego na Słupi wypływającej z Pojezierza Pomorskiego, a wykres 2. – do punktu pomiarowego w górnym biegu Narwi na Nizinie Podlaskiej przed utworzeniem na tej rzece Zbiornika Siemianowskiego. Współczynnik przepływu jest stosunkiem średniego miesięcznego przepływu do średniego rocznego przepływu rzeki.

    Na podstawie: L. Starkel (red.), Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, Warszawa 1999.

    Wyjaśnij, dlaczego Słupia charakteryzowała się mniejszym zróżnicowaniem przepływów niż Narew w okresie, z którego pochodzą pomiary przepływów tych rzek.

    Pokaż odpowiedź

    Przykładowe wyjaśnienie:

    • Pojezierze Pomorskie charakteryzuje się krótszym okresem występowania / mniejszą miąższością pokrywy śnieżnej → w niewielkim stopniu zaznacza się wezbranie roztopowe.
    • Rozkład opadów na Pojezierzu Pomorskim — mniejsze różnice miesięcznych sum opadów między latem a zimą niż na Nizinie Podlaskiej → wezbrania i niżówki są mniej widoczne.
    • Dorzecze Słupi charakteryzuje się obecnością jezior → wyrównane przepływy.
    • Pojezierze Pomorskie — duża retencja dzięki liczbie jezior i zagłębień bezodpływowych.
    • Narew przed wybudowaniem zbiornika retencyjnego — silniejsze wezbrania roztopowe.
    Zobacz pełne rozwiązanie krok po kroku →

Inne działy — geografia rozszerzona